istanbullite.com

NOSTALGIC WRITINGS BY AN ISTANBULITE © Since 2002

HOME ↓

ABOUT US/BIZ KIMIZ ?

E.Y.V 2019 AWARD CEREMONY

ISTANBUL&TURKEY TRAVEL

TIPS FOR TOURISTS 2022

ISTANBUL TRANSPORTATION

ISTANBUL 360 PANOROMIC

LIVE TURKISH TV AND MEDIA

NEWS FROM COLUMBUS,OHIO

NOSTALJIK TAACO.org

LEGAL NOTICE

CONTACT US/İLETIŞİM

ATATURK ↓

ATATURK ALBUMU

A VISIT TO ANITKABIR 2015

1953 DE ANIT KABIR

BANDIRMA ILE SAMSUNA

ATATURK'E MECLISTE KOMPLO

ATATURK'UN BINMEDIGI UCAK

ATATURK TBMM KONUSMASI

101 YILLIK BIR GAZETE

ATATURKUN EVI VE MEKTEBI

10 KASIM 1938

ATATURK'U ANLAMAK

STATUE OF ATATUTURK IN DC

ATATURK'UN IKI PORTRESI

SARAYBURNU ATA HEYKELI

ATATURK'UN KOLIBASI

ATATURK VE CINAR AGACI

ATATURK VE DIN

ATATURK'UN AKARETLER EVI

ATATURK MUZE KOSKU

ISTANBUL SUR-ICI ↓

YEDI KULE ZINDANLARI

KAYBOLAN KIR TEPEBAG

SEHZADEBASI DIREKLERARASI

LALELI BABA

MIHRIMAH CAMILERI

CEVIZAGACI- GOTLAR SUTUNU

TEKFUR SARAYI

ISTANBULUN ALTI 1,2

ISTANBULUN ALTI 3,4

HALICTE BIR VAPUR GEZISI

SADRAZAM KOCAMUSTAFA PASA

SUMBUL EFENDI

MILION TASI

BALIK UZERINE LAKIRDI

BOSTANCIDAKI BEYAZ KOSK

GOKSU DERESI

SAHIL YOLUNDA SABAH

BIR TEPE, BIR KALE

CARPISAN KAYALAR

KANDILLIDE BIR GECE

ISTANBULLU OLMAK

RAMAZANDA ESKI ISTANBUL

KOCAMUSTAFAPASADAKI KOSK

AHMET SARACBASI EFENDI

SHOW ME BIG MONEY

ISTANBUL DERETEPE ↓

HARBIYE NEZARETI

BEYAZIT KULESI

ARCADIUS'UN SUTUNU

6 MERMER 23 TILSIMLI TAS

SULEYMANIYEDE BIR GEZI

BAHARIYEDE SINEMALAR

PARGALI SARAYI VE MEZARI

ULUBATLI VE MIHRIMAHCAMII

TOPKAPI ANIT MEZARLARI

HALICTE BIR SEMT: FENER

YILDIZ KORUSU

HUNKAR'A GIDELIM

ABBAS AGA PARKI

HAYDARPASA KIRIM MEZARL.

HAYDARPASANIN OYKÜSU

DOGANCILAR PARKI

OSMANLI EFSANELERI

USKUDARLI GUZEL BALIKCI

BIZANS VE KURULUS MITLERI

BULGURLU HAMAMI

YAHYA EFENDI DERGAHI

ISTANBUL SEYYAHI ↓

AT MEYDANI

KADIRGA'DA SOKAKLAR

KIRIK MINARE

EVLIYA CELEBI RUYASI

SEPETCILER KASRI

GALATADA GEZINTILER

KARAKOYDE YIKILAN CAMI

BIR SAMATYA GEZISI

FLORYA DENIZ KOSKU

SULTAN SELIM CAMII

5.TEPEDEN HALICE

PERA PALASIN GIZEMLERI

PERA PASTANELERI

MACKA SIRTLARI

MARMARAY VE TAKSIM

BEZMI ALEM VALIDE SULTAN

MECIDIYEKOY LIKOR FABRIK

ABDULHAMITIN YILDIZ CAMII

IHLAMUR KASIRLARI

KUCUKYALI VE SATYROS

KUZGUNCUK

KAVAK SARAYI VE SELIMIYE

SANCAKLAR CAMII

↓STANBUL EVVELZAMAN

EKATERINA AYAZMASI

YAVUZ ERSINAN CAMII

KUS KONMAZ CAMII

BAHARIYE ADALARI GEZISI

RIVA:BIR DERE,BIR KALE

TARIHI YARIMADA VE SURLAR

GALATA SURLARININ IZLERI

ADALET KULESI

SARAYBURNU'NDA GEZINTILER

GALATA SURLARI IZLERI 2

YILDIZ SARAYLARI

ISTANBUL PARKLARI

SAIRLER SOFASI

AKSAMCILAR VE MEYHANELER

1960 DA ISTANBUL TIPLERI

KAPALI CARSI KAPISINDAN

UC ESKI ISTANBULITE

BIRKAC ESKI SAMATYALI

OZLENEN ESKI ISTANBULMU?

LULU'YU ARAYIS

ISTANBUL KIYI KÖŞE

CAMDAKI KIZ KONAGI

KABATAS HADIKA TASI

BARBAROS'UN TURBESI

TOPHANEDEN GALATAPORT'A

KAMONDO MERDIVENLERI

ISTANBULUN KAYIP DERELERI

MODA KOYU

ISTANBUL'UN GAZHANELERI

MIMAR MONGERI YAPITLARI

TEKFUR SARAYI 2020

BEBEK VE NAZMI

ISTANBUL EMEKCI HEYKELERI

TARLABAŞI

EDIRNEKAPIDA BRUNO TAUT

BANLIYO TREN ISTASYONLARI

ALTIYOLDAKI DOGUSEN BOGA

SOKAK SATICILARI

MIMAR VEDAT TEK YAPITLARI

PONTOKRATOR SARNICI

NUR-U OSMANIYE CAMII

THUTMOSIS DIKILITASI

AYDOS KALESI

D.BAHCE SARAY TIYATROSU

BUYUKDEREDEN BRINDISIYE

AYASTEFANOS RUS ANITI

ESKI GALATA KOPRUSU

HIKAYELI RESIMLER

O ISTANBUL

KADIKOY MANZARASI

EGE VE ANADOLU

AFRODISIAS HEYKELLERI

RODOS PAPAGANLI RESTORAN

RODOS SURLARI DUVARLARI

GÜNÜBIRLIK RODOS ADASI

CITY OF LAODICEA

APHRODISIAS

GUZEL FOÇA- BELLE PHOKAIA

KARS ANILARI

ANCIENT CITY OF ANI,KARS

ARDAHAN SEYTAN KALESI

KARS'DAKI DEDEMI ARIYORUM

KARS'DA MUTLU SON

KOS ADASI ANILARI

KARAGOZ HACIVAT MUZESI

BEN SERVISCIYIM ABI

ASOSDA BIR GUN

ANTIPHELLUS BALIKCISI

TWILIGHT ZONE

TARIHTEN KAPAKLAR ↓

INONU HARPOKULUNDA ,1942

1987 HALK OYLAMASI

CHICAGO DA II. ABDULHAMIT

HEYBELIADA DENIZ LISESI

INONU DENIZ LISESINDE1934

ANLATILMAYAN ISMET INONU

VEKILLER VE RESMIGECITLER

BU ANZACLAR NEREDE?

ISTANBUL ARKEOLOJI MUZESI

HARBIYE ASKERI MUZESI

CANAKKALE, TRUVA

BOSTANCIDA BIR NIŞAN

GOLCUK VE YAVUZ-HAVUZ

JAPONLARIN 1934 ZIYARETI

GAZOZ KAPAKLARI

ÇUKUR VE TURKIYE

HALIL EFE VE CAKIR GUSSUN

BIZANSLI VE BEYAZITLI

KADIKOY, ISKELEDE SABAH

BIR BAYRAM YAZISI

ARMONIKA CALAN KIZ

PARIS GOZLENIMLERI

METEOR CUKURU

MINIBUS SOFORU ZEYNEL

BIR EGE DILBERI

BIT PAZARINA NUR YAGDI

BIR RUYA

ADAM

DENIZ YILDIZININ OYKUSU

SOLUK MAVI NOKTA

GENC OSMAN MONOLOGU

OSMANLI TOKATI VE HIGH 5

HIZIR ILYAS

COLA TURCA

GAZOZ KAPAGI (ORIJINAL)

HARICTEN GAZEL

PORTRELER VE INSANLAR

SUPHI EFENDI KIMLIGI

MISKET MACLARI

BIR DENIZALTI ZABITI

SEMINE CELASUN GUNAY

BEYKOZ KUNDURA EMEKCISI

BÜLENT

1975 DE BIR ASK HIKAYESI

BIR KARANFILLI ADAM

1942 DE EN UZUN YOLCULUK

KINDER HEIM

KÜTAHYADA MACAR DEVRIMCI

MY MOTHER LAMIA

BIR COCUKLUK ANISI

CATHY CARR ROPORTAJI 1974

OSMANLI YUZUCULERI

JOEPA BIR AMERIKAN IKONU

MUZE EV

MUZIK VE BEN

ANNEMIN SANDIGINDAN

VATMAN ALI BEY

YESIL KAPI

MAHMEDET HOCA

29 TESRIN

SEREF STADI

ESKI SEREF STADI

BJK SOHRETLER KOFTECISI

SUKRU GULESIN- NAZIK DEV

MUSTAFA KIZILTAN BESIKTAS

KARAKARTAL MEHMET GALIN

SAMPIYONLUK YILDIZLARI

SON BABA RECEP ADANIR

KEDI KALECI VAROL URKMEZ

PANTER KALECI NECMI MUTLU

BJK'NIN ILK YABANCILARI

SEREF-HAKKI-SEBA

BESIKTAS'S USA TOURS

GELINCİK TARLALARI

TAKSM KIŞLASI CIRCA 1925

HELE HELE SERGEN KAPTAN

BABA BOSQUE

SANTRASI YAPILMAYAN GOL

YUSUF ILE SANLI

SENOL BIROL

KUCUK AHMET

GUVEN ONUT

DEMIROREN'E ACIK MEKTUP

KONAK KADIN FUTBOL TAKIMI

PASKAL VE BJK FORMASI

SARI LACIVERT

BERLIN PANTERI

TEMİZ FUTBOL

CARSI

BIR YASAM TARZI

KARANFILLI ADAM

ESKI BIR MILLI MAC

DR. VEDII TOSUNCUK

ELLI YIL SONRA PRATER'DE

VALA SOMALIDAN BJK TARIHI

1964 ALI SAMI YEN ACILISI

SEREF STADI-CIRAGANSARAYI

KAYA VE NAZMI KAPTANLAR

BJK INÖNÜ/VODOFONE PARK

GOING TO THE GAME

VODAFONE PARK HONOR TOUR

CHAMPIONS VIDEO 2017

BESIKTAS STADIUM & FANS

A VISIT TO INONU, 2011

BIR SAMPIYONLUGUN ANALIZI

VODAFONE ARENA OPENING

CHAMPION BESIKTAS

WITH BJK PLAYERS OF 2011

BESIKTAS 10 CLAIMS 2 FAME

BJK NEVZATDEMIR FACILITY

SAMPIYONLUKLAR MIMARI

TRIBUTE TO KOBE BRYANT

Q7,GUTI&IVERSON

INSIDE FENER STADIUM

CARTE POSTALE NOSTALGIA

KARTPOSTAL TURKIYE32-1944

MY MOTHERS ISTANBUL YEARS

HAGIA SOPHIA

MY FATHER'S BERLIN 1937

GERMAN WEHRMACHT 1937

POSTCARDS USA 1944

CARTOLINA POSTALE ITALIA

C.POSTALE EUROPA 1937-946

POST-CARD EGYPT 1942

POSTCARD, MIDDLE EAST

PETERHOF, ST.PETERSBURG

1CE UPON A TIME ISTANBUL

DIYARBAKIR 1955

SOUTH EASTERN TURKEY 1955

ANKARA&ISTANBUL 1956

PARIS 1956

JUKE BOX NOSTALGIA ↓

1957-1960 POP

1960-1970 POP

1970-1980 POP

1980-1990 POP

SYLVIE VARTAN IN ISTANBUL

RANDOM NOSTALGIA

ED SHEARAN&DUA LIPA

NORAH JONES& NATASHA ST.P

NOSTALGIC TRIOS

LACASA DE PAPEL

YURTTAN SESLER

TURKISH MUSIC PORTAL

MUNIR NURETTIN SELCUK

ZEKI MUREN

YILMAZ MORGÜL

SELDA BAGCAN

RUHI SU

ASIK MAHSUNI

ZULFU LIVANELI

NESET ERTAS USTA

TARKAN

ISTANBUL ERMENI MUZIGI

SECULAR BYZANTINE MUSIC

SARO SECIKYAN

EYPIO CUKUR RAP

FATHER OF ANADOLU POP

TURKISH FOLK BY P. DWEYER

PLAY FOR THE NATURE

YOLA CIKTIM MARDINE

VARDAR OVASI

ANNEM ↓

DOGUM GUNU,ANNELER GUNU

ANNEMIZ LAMIA

LAMIA HAMINNE AND TAYLOR

HALAM LAMIA

"EVIM/HOME"

NOSTALJI TRENI

LIFE OF MY FATHER

REUNITED/ONLAR KAVUSTULAR

SON CINAR BULENTSARACOGLU

FAMILY BLOG ↓

ESRA'S WEDDING ALBUMS

BRIDE'S DAD'S SPEECH

ESRA'S BRIDAL SHOWERS

ESRA'S BABY SHOWER

ESRA GRADUATION,ENGAGEMEN

OZMERAL PATERNAL F.TREE

OZMERAL MATERNAL F. TREE

LAMIA&HAMZA VIDEO 1999

DURUPINAR PATERNAL F.TREE

DURUPINAR MATERNAL F.TREE

BABY MADISON FABLE

BABY TAYLOR FABLE

ASHTON AYDIN FABLE

TAYLOR BABY&TODDLER YEARS

WEILS' WEDDING AND HOUSE

ASLI'S SHOWERS 2008-2009

FAMILY HOLIDAY PICTURES

CAPS IN ENGLISH

LONGEST JOURNEY IN 1942

FLYING BOAT DORNIER DOX

MARBLE MATCHES

ROME SUMMER OF 1956

MYSTERY MAN OF ST PETERS

EMAILS FROM JAN CLAIRE

KINDERHEIM HILDEN 1955

LATE NOVEMBER

A DAY IN BODRUM

3 DAYS IN CAPPADOCIA

A DAY IN ASIAN ISTANBUL

14 DAYS IN TURKIYE

A DAY IN TURGUTREIS

2014 BERLIN LETTERS

1937 BERLIN LETTERS

GOODBYE MY HOUSE

OUR OLYMPIAN IN OUR HEART

ZULAL THE BACKSTROKER

LORI MY ASSISTANT

MY TRIP ON THE MEGABUS

LYCIAN CITIES OF TURKEY

ATATURK-ROOSEVELT LETTERS

SULTAN SULEIMAN

TRANSFORMING OF SS SOLACE

TURKEY&THANKSGIVING

EINSTEIN'S PLEA TO TURKEY

TURKISH HELP TO IRISH

PRESIDENT OBAMA'S TRIP

USA MILITARY IN TURKEY

FLAG RAISING CEREMONY

RENAISSANCE MAN

"NOAH'S ARK" OR IS IT ?

STORY OF SANTA CLAUS

STORY TELLER OF ANATOLIA

TURKISH COFFEE

DOWN CAFE

ECEVIT IN NEWYORK 2002

SUKI, OUR CAT

HERR WAMLEK

ISTANBUL STORIES

SARAC AHMETEFENDI MANSION

BOMONTI BEER FACTORY

EVANGELISTRIA GREEKCHURCH

A WALK: BALAT FENER AREA

A WALK IN YELDEGIRMENI

CRIMEAN MEMORIAL CHURCH

SHOPPING IN GRAND BAZAAR

GIRL PLAYING HARMONICA

NURPERI

RAIMONDO D'ARONCO

HAMAM(OLD TURKISH BATH)

IN SEARCH OF LULU

ZEYREK MOSQUE& MONASTERY

COLUMN OF THE MARCIANUS

TRUE CROSS IN ISTANBUL ?

ISTANBUL MYTHS IN ENGLISH

LEGEND OF LEANDER'S TOWER

77 NAMES OF ISTANBUL

7HILLS 700MOSQUES ISTANB.

7 Churches of Anatolia

PANAROMIC TOURS/SANAL TUR

ISTANBUL WANDERER

ISTANBUL ABOVE AND BELOW

SUNKEN ISLAND OF VORDONIS

CHAINS UNDER MARMARA SEA

TUNELTHE SUBWAY

BASILICA CISTERN&MEDUSA

LEGENDS OF MAIDEN TOWER

CONSTANTINE COLUMN

HAMAM THE TURKISH BATH

HIPPODROME THE HORSEARENA

CHURCH OF SERGIUS&BACCHUS

COLUMN OF MARCIAN

ZEYREK PONTACRATORCHURCH

A VISIT TO SAMATYA

A GOLDEN HORN BOAT TRIP

CLASHING ROCKS OF KYNEA

RHEBAS RIVER/FORT RIVA

PERA PALACE HOTEL MYSTERY

ISTANBUL PHOTOS

ISTANBUL FOUR SEASONS

PANAROMIC BOSPORUS

BYZANCE SCEENS A HELBERT

ISTANBUL VIDEOS

GOZTEPE PARKI

HEYBELIADA

ADALAR/PRINCE ISLANDS

ISTANBUL PICTURES

BEYOGLU PICS

ISTANBUL GATES&DOORS

ISTANBUL TOP TEN MUST SEE

ISTANBUL FERRY LANDINGS

ISTANBUL BAZAARS

ARA GULER'S ISTANBUL

CARSI THE MARKET

BOSPHORUS, ISTANBUL

A GOLDENHORN FERRY TRIP

TURKIYE PHOTOS ↓

LAODICEA-DENIZLI

ARA GULER'S APHRODISIAS

BEYPAZARI HOUSES

YEDI GÖLLER

ANKARA'da GEZINTILER

AYVALIK- CUNDA

KONYA

UMURBEY BAYAR ANIT MEZAR

BURSA

BURSA KULLIYE VE TURBELER

BODRUM

CAPPADOCIA

URFA

KAS,KALKAN,DEMRE

ALANYA

DALYAN VIDEO

DALYAN, GOCEK, FETHIYE

ANKARA

TWIN BEAUTIES/IKIZGUZELLE

PHOTOS USA ↓

PHILADELPHIA

BOSTON

CHICAGO

CHICAGO LAKE FRONT

LAKE MEAD,NEVADA

LAS VEGAS

INDIANAPOLIS

SANFRANSISCO AND MONTERY

SAN ANTONIO, TEXAS

San Diego

NEW ORLEANS

NEW YORK

PENNSTATE

WALKING THE TRAIL

FLAG RAISING IN COLUMBUS

WORLD PHOTOS

PARIS

LONDON 1967

ITALIA

DUSSELDORF 1956

SAREJEVO

ATATURK'S BIRTHPLACEHOUSE

KAVALA, GREECE

ISLAND OF RHODES

A GLIMPSE OF IRAN

INDIA/NEPAL

CARIBBEAN ISLANDS

PRESIDENTS & KINGS TOMBS

DARFUR/SUDAN

YOU TUBE

I-FOOD

BAKI USTA'S DENIZLI KEBAB

ISTANBULLITE'S FOOD

STREET FOOD

NOSTALGIC SICILY'S PIZZA

GOLDEN CORRAL COLUMBUS

CAFE ISTANBUL

ANNE'S COOK BOOK

I-BLOG

TURKS AT UNION CEMETERY

SBF YEARS 1965-1969

WINTER IN ISTANBUL

DUVAR YAZILARI

POSITIVE THOUGHT OFTHEDAY

MY CINEMA

ART WORK

Translate
Bookmark and Share
HARBİYE NEZARETİ
 
THEODOSIUS(TAURI) FORUMU TASLARI, BEYAZIT
SERASKER KAPISI (TACLI KAPI)
28 NISAN OLAYLARI, BEYAZIT MEYDANI
 

Beyazıt Meydanı tarih boyunca İstanbulun en önemli meydanlarından biri olarak süre gelmiş. Bizans zamanında adı Theodosius forumu imiş. Fatih Sultan Mehmet İstanbulu fetih ettiğinde ilk sarayını buraya kuruyor. 1454 tarihinde bitirilen yapının etrafı surlarla çevrili adeta bir kale görünümünde. Ama birkaç yıl sonra Fatih Sarayburnu’nun  manzarasını ve konumunu çok beğenmiş olmalı ki, buraya Topkapı Sarayını yaptırıyor ve saray taşınıyor. Eski Saray uzun zaman, ölen Osmanlı hükümdarlarının eşlerinin, annelerinin yada Topkapı Sarayının hareminde gözden düşen cariyelerin bir nevi sürgüne yollandığı bir kadınlar sarayı olarak görev yapıyor. Beyazıt meydanın Osmanlılar zamanında asıl canlanması Fatih'ten sonra tahta geçen Sultan Beyazıt zamanında olur. Sultan II Beyazıt buraya bir cami ve külliye yaptırır.  Burası sur içi ulaşımda ana yolların kesiştiği bir noktadır. Sarayburnundan  Yedikuleye kadar uzanan tarihi Mese (sonradan Divan) yolu meydanın tam ortasından geçer.

Osmanlılar devrinde Beyazıt meydanı hep tarihi olayların da tam ortasındadır. Patrona Halil isyanı burada başlamış, Mahmut Şevket Paşayı öldüren 31 Mart isyancıları bu meydanda ibreti alem için asılmışlardır. Benim Beyazıt meydanı ile ilk anılarım, kurban bayramlarında buranın binlerce koyunun alınıp satıldığı bir yer olması ve etrafından tramvayla geçtiğimiz göze hoş gelen fıskiyeli büyük  havuzdur. Ellili yılların sonlarında Vatan caddesinin yapımıyla  bir istimlak furyası başlayacak Beyazıt meydanında o güzel  çehresi değişecek, estetik ameliyatların ardı arkası gelmeyecektir. Kıbrısda Makarios’un işi azıttığı yıllarda bu meydanda halkın toplanıp “Ya taksim, ya ölüm!” diye nümayiş yaptıklarını da radyodan her gün dinlerdik. Sonraları ben orta okulda iken 27 Mayıs darbesinin ilk kıvılcımıda burada atılmıştır. Demokrat Parti iktidarını kınamak için 28 Nisan günü yapılan öğrenci gösterileri, o zamanki Emniyet müdürü Bumin Yamanoğlunun emri ile polis ve öğrencileri karşı karşıya getirmiş ve Orman fakültesi öğrencisi Turan Emeksiz kurşunlanarak öldürülmüştür. Nedim Özpulat adlı öğrencide meydana gönderilen tankların altında kalarak hayatını kaybetmiştir. Polisin Üniversite alanından çıkmasını isteyen İstanbul Üniversitesi rektörü Ordinaryüs Profesör Sıddık Sami Onar polis tarafından tartaklanmış ve nezarete alınmıştır. Burada başlayan gösteriler Mayıs ayının beşinde Ankarada Kızılay meydanına da taşacak ve Türkiye Cumhriyeti’ nin on yıllık demokrasi denemesi  27 Mayıs 1960 da acı sonuçlara doğuracak ilk tökezlemesini yaşayacaktır.

 
 
PROFESORLER EVI(BINIS DAIRESI)
TACLI KAPININ ICERDEN GORUNUSU
ESKI REKTORLUK(SEHZADELER DAIRESI)
 
Benim bu yazıyı yazmamdaki asıl amacım yukardaki tarihi olaylardan çok bugunkü İstanbul Üniversitesi Beyazıt yerleşkesi içindeki bazı tarihi bina ve yapıları görme ve inceleme arzumdan doğdu. Bu yapılar içinde en önemlilerden biri eski Harbiye Nezareti binasıdır.  Bugün İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası ve İktisat ve Hukuk Fakülteri ve İdari ofisleri içinde barındıran binanın çok eski bir geçmişi ve tarih boyunca değişen birçok ismi var. Eski sarayın yerindeki ahşap bina önce Yeniçeri ocağı olarak vazife görürmüş. Yeniçeri ocağı 1826 da kaldırılınca burası Bab-ı Seraskeri’ye veriliyor ve bu tarihten sonra  Serasker Kapısı olarak anılıyor. 1864 yılında ahşap bina yandığından yerine Fransız mimar Burgeois tarafından kagir bir bina olarak yeniden yapılıyor ve bu defa Harbiye Nezareti olarak görevine devam ediyor. 1923 de Cumhuriyetin ilanından sonra, Harbiye Nezareti, yeni adıyla Milli Savunma, Ankara’ya taşınınca burası Darülfünun’a, yani bugünkü adıyla Üniversiteye  devrediliyor. 1933 yılında Üniversite reformu ile birlikte Taçlı Kapı üzerindeki ismi "İstanbul Üniversitesi"ne değiştirilerek günümüze kadar Üniversitenin merkez binası olarak geliyor.

İşte bugünkü İstanbul Üniversitesi Beyazıt Yerleşkesini ziyaretimin başlıca amaçlarından biri de bu  binayı görüp gezmek. Diğerler ise Beyazıt Kulesi, adını bilmediğim ve “Kuleli yan kapı” dediğim, babamın albümlerinde gördüğüm kapıyı ve önünden Bahriye subaylarının resmi geçit yaptığı ana kapının yanındaki binayı görmek, resmini çekmek ve bu konularda bilgi edinmek. Taçlı kapıdaki güvenlik görevlilerine saat 12 00 de Rektör Yardımcısı Profesör Dr. Çiğdem Kayacan ile randevum olduğunu söyledim, onlarda zaten beni beklediklerini söylediler ve beni kapıdan içe buyur ettiler.

Girişteki üç adet at nalı şeklindeki kemerin yan taraftakileri Üniversite alanına giriş ve çıkışlar için kullanıyor. Ortadaki en büyük at nalı kemer ise demir bir barikatla kapatılmış. Ön cephede, üzerinde yaldızlı İstanbul Üniversitesi yazısından aşağıya barikatlara kadar uzanan koca bir Türk bayrağı asılmış. Gene ön cepheden giriş kapısına bakınca, üçlü girişin yanındaki, bir birine simetrik kale burcu şeklindeki iki küçük binacık bugün güvenlik görevlilerine ayrılmış birer bölüm olarak kullanılıyor. Bu binaların at nalı şeklindeki üçlü kapıları, bunların üzerlerindeki pencereleri ve yuvarlak saatleri ile başlayan simetri  kapıdan içeri girer girmez iki yandaki köşklerdede aynen defalarca görülüyor. Bu kapıya neden taçlı kapı dendiğine gelince, benim birazda Paris deki Arc de Triumph'a benzettiğim üçlü giriş kapısının üzerine kondurulmuş taça benzeyen bir süslemeden kaynaklaniyor.

Kapıdan içeri girince ilk dikkatinizi çeken sağ taraftaki mermerden koca bir nişantaşı oluyor. Aslında bu bir nirengi taşı. Büyükada da çarşıdan yokuş yukarı tırmanınca da böyle bir taş görürsünüz. Baltaoğlu Süleyman' ın Büyük Adayı İstanbuldan önce fetih ettiğini ve burada bir kale kurulduğunu anlatır. İşte bu taşta onun bir replikası, Fatih Sultan Mehmet in1454 yılında ilk sarayını burada kurduğunu yazıyor. Bu saraydan günümüze kadar hiç bir yapı kalmamış ama bu sarayda kullanılan taşların bir bölümünün şimdiki İstanbul Üniversitesi ana binasında (Harbiye nezareti) kullanıldığı söyleniyor. Tabii bu taşların büyük bölümününde Romalılar devrindeki Theodosius meydanından kalma olasılığı var.

Bu nirengi taşının biraz ilerisinde taçlı kapının yirmi metre uzaklığında beyaz mermerden bir köşk var, köşkün önünde de arabaların döneceği bir göbek. Bina iki katlı, gene kemerli üçlü bir giriş kapısı, bunun yanında balkonlu simetrik pencereler. Bu binanın ikizide  ana kapıdan aynı uzaklıkta ve sol tarafta. Bilindiği gibi Topkapı sarayına taşınıldıktan sonra  eski saray alanının bir görevide Sultanların ve özelikle şehzadelerin avlanma ve talim alanı olarak kullanılmasıymış. Bu bölgede aynı zamanda  çeşitli av hayvanları beslenirmiş. Topkapı sarayından gelen şehzadeler girişin solundaki Şehzadeler köşkünde ağırlanırmış. Burası,Darülfünün le başlayan Üniversitenin ilk zamanlarında  Rektörlük binası olarak kullanılmış. Sonra ihtiyaca dar gelince Rektörlük,  Harbiye Nezareti Binasına taşınıyor. Girişin sağ tarafındaki köşk ise kayıtlarda  Biniş Köşkü olarak geçiyor. Bu binişin ne binişi olduğunu çok araştırdım fakat hiç bir bilgiye ulaşamadım. Benzer bir ismi Topkapı Sarayı Harem dairesinde “Büyük Biniş” olarak geçiyor. Buda harem dairesine gidecek  at arabalarını rampası olarak tarif ediliyor. Benimde tahminim bu ikinci köşkün avdan geri gelen şehzadelerin Topkapı Sarayına geri dönmek  için arabalarına yada atlarına  bindikleri köşk olabileceği. Belki de burası aynı haremde olduğu gibi yalnız kadınların arabalarına inip bindikleri yer olabilir , çünkü şehzadelerin zaten buna paralel bir köşkleri vardı. Şimdi ise bu güzel köşk Profesörlerin lokali olarak hizmet veriyor.

 
FATIH'IN YAPTIRDIGI ESKI SARAYIN YERI,PROFESORLER BINASI ONUNDE
HARBIYE NEZARETI
TACLI KAPIDAN GIRIS
 
İkiz köşklerin resimlerini çektikten sonra ana yoldan iki tarafı çınar ağaçları dizili eski Harbiye nezareti binasına doğru yürüyorum. Yolun iki tarafındaki kırmızı renkli çiceklerle süslenmiş tarhlara sonbaharın son sarı yaprakları düşmüş yer yer. Her iki yandaki parkların içindeki yaya yollarında, ellerinde kitapları çam ağaçları arasından öğrenciler dershanelere gidiyorlar. Sağ tarafta Theodosius Forumundan kalma sütun ve sütun başlıkları çimler üzerine sere serpe serilmişler, arkalarında Beyazıt kulesi beyaz bir minare gibi gökyüzüne doğru  yükseliyor. Ama ben kuleye sonra gideceğim, ana yoldan Nezaret binasının önündeki  Atatürkün Gençlik heykeli önüne geliyorum. İstanbul Universitesinin Taçlı Kapıyla birlikte simgesi olan bu heykel 1954 yılında açılan bir yarışma sonucu buraya koyulmuş. Yarışmayı ikinci ve üçüncü bitiren heykeltraşlara para ödülü veriliyor. Ama birinciliği kazanan Yavuz Görey ve Hakkı Hatamulu adlı heykeltraş ikilisinin ödülü para değil, heykelin Üniversite yerleşkesinin tam ortasına dikilmesi ve bu anıtın ölümsüzleştirilmesi. Atatürkün Türk gençliğine eliyle ilerisini hedef gösterdiği bu tabloda, onun sağındaki genç kız elinde meşaleyle aydınlığı, solundaki erkek ise elindeki sancak ile ulus devleti simgeliyor. Mermer bir kaide üzerine konulmuş heykellerin arkasında  iki büyük bronz kase, o devirde özel günlerde meşale yakmak için kullanılıyor olmalıydı. Bana Harbiye nezareti binasını gezdiren ve çok değerli bilgiler veren öğretim görevlisi Esma Demirer, heykele modellik yapan genç kızın o zaman 1954 de Avrupa güzeli olan Günseli Başar olduğunu erkeğin ise sonradan  benim gibi Amerika’da yaşayacak bir sporcu olduğunu, ama ismini hatırlamadığını söyledi. Ben çocukken OlimpiyatlardaTürkiye için ilk defa güreş branşı dışında bir madalya kazanan ve sonradan Amerika ya yerleşen bir milli atletimiz olduğunu hatırlıyordum ama ismi benimde bir türlü aklıma gelmiyordu. Amerika ya dönüp bu yazıya başladıktan sonra sonra Google a girerek aradığım ismi buldum: Ruhi Sarıalp, 1948 Olimiyatları, üç adım atlamada bronz madalya sahibi. Bu ilk bronz madalyadan sonra Türkiye tam 56 yıl Olimpiyatlarda atletizimde hiç bir madalya alamayacaktı.

HARBIYE NEZARETI AVLUSU
ATATURK VE GENCLIK HEYKELI
IKINCI VE UCUNCU KATLAR
 
İstanbul Üniversitesi Merkez Binası yada eski harbiye nezareti 1864 yılında yapılmış ve o günden bugüne çeşitli defalar restorasyon çalışmaları görmüş. Dışarıdan belli olmuyor ama içeri girince tarihe ve güzel sanatlara bir yolculuk yapacağınız hemen anlıyorsunuz. Kapıdan girince Neo Rönesans üslubu  bir mermer köşktesiniz. Yer seviyesinin üç basamak altında kare şeklindeki mermer bir avlu dört tarafında simetrik kapılara açılıyor. Girişin sağ ve sol taraflarında mermer merdivenlerle yukardaki üç kata çıkıyorsunuz. Tırabzanlar ve balkon korkuluklarındaki dantel, dantel  taş işlemeler bir düğün pastası güzelliğinde kat, kat tavana doğru uzanıyor. Tavan cam panelerle kaplanmış, en yukardan asağıya  bakınca içeri giren güneş ışığı merdivenlerin yanındaki mermer sütunları pırıl pırıl parlatıyor.

Yerin üç basamak altındaki avluda ben giittiğim gün ceşitli sanat eserlerinin sergisi ile süslenmişti. Burada zaman zaman klasik müzik konserleri de veriliyormuş. Avludan binanın içi girince idari ofisler ve iletişim tarihi ile ilgili bir sergi var. Teknoloji o kadar çabuk ilerliyor ki, benim çocukken gördüğüm, kullandığım radyo, telefon gibi birçok alet artık müzelik olmuş. Binanın birinci katında Rektör ve Rektör yardımcılarının odaları var. Burada Rektör Yardımcısı sayın Profesör Çiğdem Kayacan beni makamında ağırladı ve yoğun ajandası içinde bana vakit ayırıp bina ve İstanbul Üniversitesi yerleşkesi hakkında bilgi verdi.

 
DOKTORA SALONU
 
Bir üst katta, Harbiye Nezaretinin incisi Mavi ve Pembe Odalar bulunuyor. Bu odaları bana İ.Ü. öğretim görevlisi sayın Esma Demirer gezdirdi, odalar hakkında değerli bilgiler ve dokümanlar verdi. Odalarda dikkati çeken ilk husus mavi ve pembe  odaların ve bunlara girerken içinden geçtiğiniz odaların bir biri ile olan simetrik uyumu ve barok üslubu. Duvarlar ve tavanlar yeşil ve sarı renklerin hakim olduğu üç boyutlu kabartma süslemeler ile işlenmiş. Her iki odada da büyük birer kristal avize, duvarlarda ise altın kaplamalı şamdanlar var. Bu odalardan Pembe Oda bugün İstanbul Üniversitesinin  Doktora merasimleri için kullanılıyor. Sahne bölümündeki kürsü odanın süslemelerine tıpa tıp uyum içinde   sonradan yapılmış, eski iskemleler restore edilerek kadife döşemeler ile kaplanmış, arkalarına altın yaldızlı İstanbul Üniversitesi amblemi ile süslenmiş. Mavi Oda ise bugün  daha çok konser salonu olarak kullanılıyor. Kırk kişilik kapasitesi ile piyano ve keman resitalleri için biçilmiş kaftan.  Odaların cephesindeki tavana kadar uzayan pencerelerin perdeleri at kuyruğu şeklinde yan tarafa tutturulmuş. Dışarı bakıyorum, bir tarafta Üniversitenin park gibi bahçesi ve  buradan gençlik heykelinin arkadan görüntüsü. Birkaç öğrenci konuşa, şakalaşa binaya doğru yürüyorlar, bir servis görevlisi elinde bir sini öğle yemeği taşıyor. Öbür tarafta Beyazıt Camii, avluda güvercinler ve taçlı kapı.

 
ABDULHAMITIN YAPTIGI KITAPLIK
MAVI SALON
DOKTORA SALONU ,courtesy of istanbul.edu.tr
 
Mavi ve Pembe odaların bulunduğu katta ziyaretçilerin en fazla dikkatini çeken birkaç obje daha var. Bunlardan birincisi Doktora odasına açılan odadaki tahta oyması kütüphane. Kütüphane Abdülhamit tarafından yapılmış ve ve bugüne kadar sanki Yıldız sarayının marangozhanesinden yeni çıkmış gibi yepyeni olarak saklanmış. İki katlı bir ev şeklinde yapılmış kitaplıkta, pencereler, pervazlar, saçaklar,kapı süslemeleri, kafesler inanılmaz bir ince işçilikle işlenmiş. Abdülhamitin marangozluk ve tahta oymacılığı sanatlarındaki ustalığı bilinen bir gerçek. Hatta Yıldız sarayını gezmiş olanlar onun yaptığı bazı iskemlelerde ve tuğralarda  onun bu maharetini görmüşlerdir. Ama bu kütüphane bu güne kadar benim hiç görmediğim, sonrada bütün araştırmalarıma rağmen tek bir bilgiye rastlamadığım gerçek bir sanat şaheseri.

Gene burada Kılıçlık Salonu denilen toplantı odasının bitişiğinde, bugün restorasyon çalışmaları süren Kılıç Kuşanma odası var. Cevizden yapılma çiftli bir portmantoya benzeyen kılıçlığın üzerinde, iki ayna, kılıçların konulacağı tahta birer korkuluk, fes yada ceketlerin asılacağı pirinç çengeller var. Kılıçlığın hemen yanında da mermer bir sebil. Zannederim burasıda abdest almak için kullanılıyordu.

Osmanlılar zamanında kılıç kuşanma merasimi, Padişahların başa geçtiklerinde yapılan bir merasim. Sultan I. Beyazıt ile başlayan bu merasim ileride bütün Osmanlı Sultanlarının başa geçişlerinden sonra yedi gün içinde yapılması şart bir gelenek olmuş. Deniz yoluyla kayıkla Haliçten Eyüp Sultana gidilir ve burada Padişah, Şeyhülislam’ın yada Hocasının yardımı ile kılıç kuşanırmış. Yeni Padişah, Eyüp Sultan dönüşünde Fatih, Beyazıt ve Kanuni Sultan Süleymanın türbelerini ziyaret eder ve halkın içinden geçerek bir nevi gövde gösterisi yaparmış. Kılıç alayı denilen bu gösterilerin benzeri gösteriler bugün Türk ordusunda hala devam eder. Babam’ın Deniz Harp Okulun’dan mezun olduktan sonra yapılan meç töreninin resimleri hala albümlerimi süsler. Ne yazık’ ki bu kılıç kaybolmuştur, ama ben teselliyi yazı masamın arkasındaki, kayınpederime ait Harp Okulu kılıç kuşanma töreninde kendisine verilen kılıçta bulmuşumdur hep. Harbiye nezaretindeki Kılıç Kuşanma Odası ise herhalde savaşa yada merasimlere gidecek Paşaların kılıçlarını taktıkları bir oda olarak kullanılmıştı. Enver Paşa, belki de genç bir Mustafa Kemal  bir tarihte bu odadan geçmiş kılıcını takıp sefere gitmiştir. Kimbilir?

 
KILIC KUSANMA YERI
KILIC KUSANMADA SEBIL
ABDULHAMIT KUTUPHANESI, Courtesy of Ercan Alp
 
Binanın en üst katı ise sanat ve resim galerisi olarak hizmet veriyor. Burada sanatseverler Ressam Selim Turan ve Feyhaman Duranın retrospektif  nitelikteki resimlerini görebiliyorlar. Feyhaman Duranın portreleri ve natürmort resimleri, Selim Turanın heykel koleksiyonu ve iki yüz küsur tablosu burada sanat severlerin beğenisine sunulmuş.

Eski Harbiye Nezareti binasından çıkarken yeni bir yer keşfetmenin çocuksu sevinci içindeydim. Fatih Sultan Mehmet’ten Atatürk’e kadar tarihimize yön veren kişilerin geçtiği mekanlardan geçmiş ve aynı yerdeki havayı teneffüs etmiştim. Dolmabahçe Sarayını herkes görebiliyordu ama buradaki mavi ve pembe odaları acaba kaç kişi görmüştü? Bu güzel binayı görmeyenlere anlatmak için sabırsızlanıyordum, ama daha önce gene İstanbul Üniversitesi Merkez Yerleşkesi  içinde iki projem daha vardı: Kapılar ve Beyazıt Kulesi. Bana kuleyi gezdirecek emniyet görevlisi genç arkadaşla  kuleye doğru yürüdüm.  

Cem Özmeral
December,12 2011
Dublin, Ohio

 
Yukardaki yazının yazılmasında bana imkan sağlayan İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcısı Profesör Dr. sayın Çiğdem Kayacan ve Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Yetkilisi ve Öğretim Görevlisi sayın Esma Demirer ve bana yukardaki isimlerle tanışmama vesile olan kadim dostum
Naperville, Illınois'den Beşiktaşlı  arkadaşım değerli bilim adamı Ercan Alp'e teşekkürlerimi sunarım.

C.Ö.

Kaynakça
Osmanlı Serasker Binası ve Serasker Köşkleri Akın Tuncer,Istanbul 2005
www.istanbulyapıları.com

 
KAPILARIN ÖYKÜSÜ
ÖYKÜLÜ RESİMLER 

Buna resimlerin,öyküsü demekte mümkün, hatta belki daha doğru bile olur. Çekilen her resimin şüphesiz bir hikayesi vardır, ama büyük ama küçük. Resimler zamanın dondurulmuş yansımalarıdır . O an olanlar dondurulur ve üzerlerine basıldıkları kağıt parcasi yok olmadıkça ölümsüzleştirilir. Hem cansızdırlar hemde ölümsüz! 

Siz hiç eski kitapçılarda yada eski kartpostalları, fotoğrafları sergileyen antikacı dükkanlarında bundan yüz yıl öncesi çekilmiş resimlere bakıp, "acaba bu resimdekiler kimler, nasıl yaşadılar, resmin çekildiği yer neresi? "diye merak ettinizmi? Ben hep bunları merak etmişimdir, özelikle, ailemden bizlere kalan resimleri. Babamın vefatından sonra ,aile albümlerdeki resimleri son zamanlarda daha bir sık inceler oldum. Iste nostalji ağırlıklı bu bölümde böyle hikayesi pek bilinmeyen, unutulmuş resimleri mercek altına aldık, inceledik, sorduk, soruşturduk, ipuçlari bulup, iz sürdük ve sonunda birkac satırlık öykücükler çıkardık. Ama doğru ama yanlış, o gün donan zamanı, bugün tekrar canlandırmaya uğraştık. Sanki o cansız resimlerde bir kıpırdanma oldu, yada bize öyle geldi. Seveceğinizi umarım.

C.Ö.
25 Eylül 2009
Dublin, Ohio

 
1.RESIM
2.RESIM
3.RESIM
 
Üç resimde babamın albümünden alınmış. Benzeri resimlerden 1930 ortalarında çekildiğini tahmin ediyorum. O tariherde: Cumhuriyetin onuncu yılı kutlamaları, Tayyare Günü, Istanbulun düşman işgalinden kurtuluşu, Gedikli Mektebi kuruluş yıldönümü gibi çeşitli etkinlikleri ve resmi geçitlerli içeren bir dolu resim var aynı albümde. Bu resimlerin arkasına ise ne bir tarih, nede bir not düşülmüş.

İlk resim acaba Taksim Kışlasının bulunduğu alandamı çekilmiş diye düşündüm ve araştırdım.  İkinci ve üçüncü resimler acaba Dolmabahçe Sarayı yada Çırağan Sarayı önümü diye aklımdan geçirdim. Eminim dedim, Istanbulda bu kule duvarları hala varsa, muhakkak onun yakınında çalışanlar ve oturanlar burayı bilecektir, ama ben tesadüfen buradan geçmezsem nasıl bulurum bu kulelerin nerede oldugunu yada bu binlerce insanın toplandıgı yüksek alanı?

Sonunda bu sorunun cevabını önceleri dikkat etmediğim 4.resmin arka planındaki bir ayrıntıda buldum. Tanıdık bir sütundu bu, belki bir kulenin kaidesi idi, ama hangisinin? Hemen Google girip Beyazıt kulesi resimlerine baktım. Evet burası şimdi Istanbul Üniversitesinin bulunduğu Beyazıt kulesine yakın olan alandı. Ve o anda birinci resimdeki yüksek duvarı, Mahmut Paşadan, Kapalı Çarşının Beyazıt kapısına doğru tırmanırken gördüğümü anımsadım. Sonra resimleri yan yana koyup bir kolaj yaptım.Duvarla kuleler birbirıne cuk oturmuştu. Resimlerin çekildiği yer artık belli olmuştu.
 
4.RESIM(1930lar)
3 RESIMIN KOLAJI:VEZNECILER KAPISI,BEYAZIT KULESI VE HARBIYE NEZARETI
 
Yukardaki resimler 1930lara yazı ise 2009 ait. Öyküyü o zaman anlatmıştım, buna ilave edecek fazla bir şey yok. Bütün yaptığım seksen sene sonra Babamın  önünden askeri merasimle  geçtiği binayı ve resimlerini çektiği kapıyı  bulmak ve yeni görüntülerini çekmek. Bende aşağıdaki resimlerle bunu yaptım.

Cem Özmeral
December,6, 2011
Dublin, Ohio

VEZNECILER KAPISI 2011(DOGU)
MERCAN KAPISI,2011 (BATI)
VEZNECILER KAPISI(2011) DOGU
BINIS DAIRESI ONU,1930lar(GUNEY)
PROFESORLER EVI(BINIS DAIRESI ONU 2011)
SULEYMANIYE KAPISI,2011(KUZEY)
BACK TO TOP/EN BASA
NEXT/BIR SONRAKI
BACK HOME/ANA SAYFA

                                                                                        

                                                                                                       Page copy protected against web site content infringement by Copyscape  

                           
                                                                                              ©2022.All rights reserved        

Website powered by Network Solutions®