istanbullite.com

NOSTALGIC WRITINGS BY AN ISTANBULITE © Since 2002

HOME ↓

ABOUT US/BIZ KIMIZ ?

E.Y.V 2019 AWARD CEREMONY

ISTANBUL&TURKEY TRAVEL

TIPS FOR TOURISTS 2022

ISTANBUL TRANSPORTATION

ISTANBUL 360 PANOROMIC

LIVE TURKISH TV AND MEDIA

NEWS FROM COLUMBUS,OHIO

NOSTALJIK TAACO.org

LEGAL NOTICE

CONTACT US/İLETIŞİM

ATATURK ↓

ATATURK ALBUMU

A VISIT TO ANITKABIR 2015

1953 DE ANIT KABIR

BANDIRMA ILE SAMSUNA

ATATURK'E MECLISTE KOMPLO

ATATURK'UN BINMEDIGI UCAK

ATATURK TBMM KONUSMASI

101 YILLIK BIR GAZETE

ATATURKUN EVI VE MEKTEBI

10 KASIM 1938

ATATURK'U ANLAMAK

STATUE OF ATATUTURK IN DC

ATATURK'UN IKI PORTRESI

SARAYBURNU ATA HEYKELI

ATATURK'UN KOLIBASI

ATATURK VE CINAR AGACI

ATATURK VE DIN

ATATURK'UN AKARETLER EVI

ATATURK MUZE KOSKU

ISTANBUL SUR-ICI ↓

YEDI KULE ZINDANLARI

KAYBOLAN KIR TEPEBAG

SEHZADEBASI DIREKLERARASI

LALELI BABA

MIHRIMAH CAMILERI

CEVIZAGACI- GOTLAR SUTUNU

TEKFUR SARAYI

ISTANBULUN ALTI 1,2

ISTANBULUN ALTI 3,4

HALICTE BIR VAPUR GEZISI

SADRAZAM KOCAMUSTAFA PASA

SUMBUL EFENDI

MILION TASI

BALIK UZERINE LAKIRDI

BOSTANCIDAKI BEYAZ KOSK

GOKSU DERESI

SAHIL YOLUNDA SABAH

BIR TEPE, BIR KALE

CARPISAN KAYALAR

KANDILLIDE BIR GECE

ISTANBULLU OLMAK

RAMAZANDA ESKI ISTANBUL

KOCAMUSTAFAPASADAKI KOSK

AHMET SARACBASI EFENDI

SHOW ME BIG MONEY

ISTANBUL DERETEPE ↓

HARBIYE NEZARETI

BEYAZIT KULESI

ARCADIUS'UN SUTUNU

6 MERMER 23 TILSIMLI TAS

SULEYMANIYEDE BIR GEZI

BAHARIYEDE SINEMALAR

PARGALI SARAYI VE MEZARI

ULUBATLI VE MIHRIMAHCAMII

TOPKAPI ANIT MEZARLARI

HALICTE BIR SEMT: FENER

YILDIZ KORUSU

HUNKAR'A GIDELIM

ABBAS AGA PARKI

HAYDARPASA KIRIM MEZARL.

HAYDARPASANIN OYKÜSU

DOGANCILAR PARKI

OSMANLI EFSANELERI

USKUDARLI GUZEL BALIKCI

BIZANS VE KURULUS MITLERI

BULGURLU HAMAMI

YAHYA EFENDI DERGAHI

ISTANBUL SEYYAHI ↓

AT MEYDANI

KADIRGA'DA SOKAKLAR

KIRIK MINARE

EVLIYA CELEBI RUYASI

SEPETCILER KASRI

GALATADA GEZINTILER

KARAKOYDE YIKILAN CAMI

BIR SAMATYA GEZISI

FLORYA DENIZ KOSKU

SULTAN SELIM CAMII

5.TEPEDEN HALICE

PERA PALASIN GIZEMLERI

PERA PASTANELERI

MACKA SIRTLARI

MARMARAY VE TAKSIM

BEZMI ALEM VALIDE SULTAN

MECIDIYEKOY LIKOR FABRIK

ABDULHAMITIN YILDIZ CAMII

IHLAMUR KASIRLARI

KUCUKYALI VE SATYROS

KUZGUNCUK

KAVAK SARAYI VE SELIMIYE

SANCAKLAR CAMII

↓STANBUL EVVELZAMAN

EKATERINA AYAZMASI

YAVUZ ERSINAN CAMII

KUS KONMAZ CAMII

BAHARIYE ADALARI GEZISI

RIVA:BIR DERE,BIR KALE

TARIHI YARIMADA VE SURLAR

GALATA SURLARININ IZLERI

ADALET KULESI

SARAYBURNU'NDA GEZINTILER

GALATA SURLARI IZLERI 2

YILDIZ SARAYLARI

ISTANBUL PARKLARI

SAIRLER SOFASI

AKSAMCILAR VE MEYHANELER

1960 DA ISTANBUL TIPLERI

KAPALI CARSI KAPISINDAN

UC ESKI ISTANBULITE

BIRKAC ESKI SAMATYALI

OZLENEN ESKI ISTANBULMU?

LULU'YU ARAYIS

ISTANBUL KIYI KÖŞE

CAMDAKI KIZ KONAGI

KABATAS HADIKA TASI

BARBAROS'UN TURBESI

TOPHANEDEN GALATAPORT'A

KAMONDO MERDIVENLERI

ISTANBULUN KAYIP DERELERI

MODA KOYU

ISTANBUL'UN GAZHANELERI

MIMAR MONGERI YAPITLARI

TEKFUR SARAYI 2020

BEBEK VE NAZMI

ISTANBUL EMEKCI HEYKELERI

TARLABAŞI

EDIRNEKAPIDA BRUNO TAUT

BANLIYO TREN ISTASYONLARI

ALTIYOLDAKI DOGUSEN BOGA

SOKAK SATICILARI

MIMAR VEDAT TEK YAPITLARI

PONTOKRATOR SARNICI

NUR-U OSMANIYE CAMII

THUTMOSIS DIKILITASI

AYDOS KALESI

D.BAHCE SARAY TIYATROSU

BUYUKDEREDEN BRINDISIYE

AYASTEFANOS RUS ANITI

ESKI GALATA KOPRUSU

HIKAYELI RESIMLER

O ISTANBUL

KADIKOY MANZARASI

EGE VE ANADOLU

AFRODISIAS HEYKELLERI

RODOS PAPAGANLI RESTORAN

RODOS SURLARI DUVARLARI

GÜNÜBIRLIK RODOS ADASI

CITY OF LAODICEA

APHRODISIAS

GUZEL FOÇA- BELLE PHOKAIA

KARS ANILARI

ANCIENT CITY OF ANI,KARS

ARDAHAN SEYTAN KALESI

KARS'DAKI DEDEMI ARIYORUM

KARS'DA MUTLU SON

KOS ADASI ANILARI

KARAGOZ HACIVAT MUZESI

BEN SERVISCIYIM ABI

ASOSDA BIR GUN

ANTIPHELLUS BALIKCISI

TWILIGHT ZONE

TARIHTEN KAPAKLAR ↓

INONU HARPOKULUNDA ,1942

1987 HALK OYLAMASI

CHICAGO DA II. ABDULHAMIT

HEYBELIADA DENIZ LISESI

INONU DENIZ LISESINDE1934

ANLATILMAYAN ISMET INONU

VEKILLER VE RESMIGECITLER

BU ANZACLAR NEREDE?

ISTANBUL ARKEOLOJI MUZESI

HARBIYE ASKERI MUZESI

CANAKKALE, TRUVA

BOSTANCIDA BIR NIŞAN

GOLCUK VE YAVUZ-HAVUZ

JAPONLARIN 1934 ZIYARETI

GAZOZ KAPAKLARI

ÇUKUR VE TURKIYE

HALIL EFE VE CAKIR GUSSUN

BIZANSLI VE BEYAZITLI

KADIKOY, ISKELEDE SABAH

BIR BAYRAM YAZISI

ARMONIKA CALAN KIZ

PARIS GOZLENIMLERI

METEOR CUKURU

MINIBUS SOFORU ZEYNEL

BIR EGE DILBERI

BIT PAZARINA NUR YAGDI

BIR RUYA

ADAM

DENIZ YILDIZININ OYKUSU

SOLUK MAVI NOKTA

GENC OSMAN MONOLOGU

OSMANLI TOKATI VE HIGH 5

HIZIR ILYAS

COLA TURCA

GAZOZ KAPAGI (ORIJINAL)

HARICTEN GAZEL

PORTRELER VE INSANLAR

SUPHI EFENDI KIMLIGI

MISKET MACLARI

BIR DENIZALTI ZABITI

SEMINE CELASUN GUNAY

BEYKOZ KUNDURA EMEKCISI

BÜLENT

1975 DE BIR ASK HIKAYESI

BIR KARANFILLI ADAM

1942 DE EN UZUN YOLCULUK

KINDER HEIM

KÜTAHYADA MACAR DEVRIMCI

MY MOTHER LAMIA

BIR COCUKLUK ANISI

CATHY CARR ROPORTAJI 1974

OSMANLI YUZUCULERI

JOEPA BIR AMERIKAN IKONU

MUZE EV

MUZIK VE BEN

ANNEMIN SANDIGINDAN

VATMAN ALI BEY

YESIL KAPI

MAHMEDET HOCA

29 TESRIN

SEREF STADI

ESKI SEREF STADI

BJK SOHRETLER KOFTECISI

SUKRU GULESIN- NAZIK DEV

MUSTAFA KIZILTAN BESIKTAS

KARAKARTAL MEHMET GALIN

SAMPIYONLUK YILDIZLARI

SON BABA RECEP ADANIR

KEDI KALECI VAROL URKMEZ

PANTER KALECI NECMI MUTLU

BJK'NIN ILK YABANCILARI

SEREF-HAKKI-SEBA

BESIKTAS'S USA TOURS

GELINCİK TARLALARI

TAKSM KIŞLASI CIRCA 1925

HELE HELE SERGEN KAPTAN

BABA BOSQUE

SANTRASI YAPILMAYAN GOL

YUSUF ILE SANLI

SENOL BIROL

KUCUK AHMET

GUVEN ONUT

DEMIROREN'E ACIK MEKTUP

KONAK KADIN FUTBOL TAKIMI

PASKAL VE BJK FORMASI

SARI LACIVERT

BERLIN PANTERI

TEMİZ FUTBOL

CARSI

BIR YASAM TARZI

KARANFILLI ADAM

ESKI BIR MILLI MAC

DR. VEDII TOSUNCUK

ELLI YIL SONRA PRATER'DE

VALA SOMALIDAN BJK TARIHI

1964 ALI SAMI YEN ACILISI

SEREF STADI-CIRAGANSARAYI

KAYA VE NAZMI KAPTANLAR

BJK INÖNÜ/VODOFONE PARK

GOING TO THE GAME

VODAFONE PARK HONOR TOUR

CHAMPIONS VIDEO 2017

BESIKTAS STADIUM & FANS

A VISIT TO INONU, 2011

BIR SAMPIYONLUGUN ANALIZI

VODAFONE ARENA OPENING

CHAMPION BESIKTAS

WITH BJK PLAYERS OF 2011

BESIKTAS 10 CLAIMS 2 FAME

BJK NEVZATDEMIR FACILITY

SAMPIYONLUKLAR MIMARI

TRIBUTE TO KOBE BRYANT

Q7,GUTI&IVERSON

INSIDE FENER STADIUM

CARTE POSTALE NOSTALGIA

KARTPOSTAL TURKIYE32-1944

MY MOTHERS ISTANBUL YEARS

HAGIA SOPHIA

MY FATHER'S BERLIN 1937

GERMAN WEHRMACHT 1937

POSTCARDS USA 1944

CARTOLINA POSTALE ITALIA

C.POSTALE EUROPA 1937-946

POST-CARD EGYPT 1942

POSTCARD, MIDDLE EAST

PETERHOF, ST.PETERSBURG

1CE UPON A TIME ISTANBUL

DIYARBAKIR 1955

SOUTH EASTERN TURKEY 1955

ANKARA&ISTANBUL 1956

PARIS 1956

JUKE BOX NOSTALGIA ↓

1957-1960 POP

1960-1970 POP

1970-1980 POP

1980-1990 POP

SYLVIE VARTAN IN ISTANBUL

RANDOM NOSTALGIA

ED SHEARAN&DUA LIPA

NORAH JONES& NATASHA ST.P

NOSTALGIC TRIOS

LACASA DE PAPEL

YURTTAN SESLER

TURKISH MUSIC PORTAL

MUNIR NURETTIN SELCUK

ZEKI MUREN

YILMAZ MORGÜL

SELDA BAGCAN

RUHI SU

ASIK MAHSUNI

ZULFU LIVANELI

NESET ERTAS USTA

TARKAN

ISTANBUL ERMENI MUZIGI

SECULAR BYZANTINE MUSIC

SARO SECIKYAN

EYPIO CUKUR RAP

FATHER OF ANADOLU POP

TURKISH FOLK BY P. DWEYER

PLAY FOR THE NATURE

YOLA CIKTIM MARDINE

VARDAR OVASI

ANNEM ↓

DOGUM GUNU,ANNELER GUNU

ANNEMIZ LAMIA

LAMIA HAMINNE AND TAYLOR

HALAM LAMIA

"EVIM/HOME"

NOSTALJI TRENI

LIFE OF MY FATHER

REUNITED/ONLAR KAVUSTULAR

SON CINAR BULENTSARACOGLU

FAMILY BLOG ↓

ESRA'S WEDDING ALBUMS

BRIDE'S DAD'S SPEECH

ESRA'S BRIDAL SHOWERS

ESRA'S BABY SHOWER

ESRA GRADUATION,ENGAGEMEN

OZMERAL PATERNAL F.TREE

OZMERAL MATERNAL F. TREE

LAMIA&HAMZA VIDEO 1999

DURUPINAR PATERNAL F.TREE

DURUPINAR MATERNAL F.TREE

BABY MADISON FABLE

BABY TAYLOR FABLE

ASHTON AYDIN FABLE

TAYLOR BABY&TODDLER YEARS

WEILS' WEDDING AND HOUSE

ASLI'S SHOWERS 2008-2009

FAMILY HOLIDAY PICTURES

CAPS IN ENGLISH

LONGEST JOURNEY IN 1942

FLYING BOAT DORNIER DOX

MARBLE MATCHES

ROME SUMMER OF 1956

MYSTERY MAN OF ST PETERS

EMAILS FROM JAN CLAIRE

KINDERHEIM HILDEN 1955

LATE NOVEMBER

A DAY IN BODRUM

3 DAYS IN CAPPADOCIA

A DAY IN ASIAN ISTANBUL

14 DAYS IN TURKIYE

A DAY IN TURGUTREIS

2014 BERLIN LETTERS

1937 BERLIN LETTERS

GOODBYE MY HOUSE

OUR OLYMPIAN IN OUR HEART

ZULAL THE BACKSTROKER

LORI MY ASSISTANT

MY TRIP ON THE MEGABUS

LYCIAN CITIES OF TURKEY

ATATURK-ROOSEVELT LETTERS

SULTAN SULEIMAN

TRANSFORMING OF SS SOLACE

TURKEY&THANKSGIVING

EINSTEIN'S PLEA TO TURKEY

TURKISH HELP TO IRISH

PRESIDENT OBAMA'S TRIP

USA MILITARY IN TURKEY

FLAG RAISING CEREMONY

RENAISSANCE MAN

"NOAH'S ARK" OR IS IT ?

STORY OF SANTA CLAUS

STORY TELLER OF ANATOLIA

TURKISH COFFEE

DOWN CAFE

ECEVIT IN NEWYORK 2002

SUKI, OUR CAT

HERR WAMLEK

ISTANBUL STORIES

SARAC AHMETEFENDI MANSION

BOMONTI BEER FACTORY

EVANGELISTRIA GREEKCHURCH

A WALK: BALAT FENER AREA

A WALK IN YELDEGIRMENI

CRIMEAN MEMORIAL CHURCH

SHOPPING IN GRAND BAZAAR

GIRL PLAYING HARMONICA

NURPERI

RAIMONDO D'ARONCO

HAMAM(OLD TURKISH BATH)

IN SEARCH OF LULU

ZEYREK MOSQUE& MONASTERY

COLUMN OF THE MARCIANUS

TRUE CROSS IN ISTANBUL ?

ISTANBUL MYTHS IN ENGLISH

LEGEND OF LEANDER'S TOWER

77 NAMES OF ISTANBUL

7HILLS 700MOSQUES ISTANB.

7 Churches of Anatolia

PANAROMIC TOURS/SANAL TUR

ISTANBUL WANDERER

ISTANBUL ABOVE AND BELOW

SUNKEN ISLAND OF VORDONIS

CHAINS UNDER MARMARA SEA

TUNELTHE SUBWAY

BASILICA CISTERN&MEDUSA

LEGENDS OF MAIDEN TOWER

CONSTANTINE COLUMN

HAMAM THE TURKISH BATH

HIPPODROME THE HORSEARENA

CHURCH OF SERGIUS&BACCHUS

COLUMN OF MARCIAN

ZEYREK PONTACRATORCHURCH

A VISIT TO SAMATYA

A GOLDEN HORN BOAT TRIP

CLASHING ROCKS OF KYNEA

RHEBAS RIVER/FORT RIVA

PERA PALACE HOTEL MYSTERY

ISTANBUL PHOTOS

ISTANBUL FOUR SEASONS

PANAROMIC BOSPORUS

BYZANCE SCEENS A HELBERT

ISTANBUL VIDEOS

GOZTEPE PARKI

HEYBELIADA

ADALAR/PRINCE ISLANDS

ISTANBUL PICTURES

BEYOGLU PICS

ISTANBUL GATES&DOORS

ISTANBUL TOP TEN MUST SEE

ISTANBUL FERRY LANDINGS

ISTANBUL BAZAARS

ARA GULER'S ISTANBUL

CARSI THE MARKET

BOSPHORUS, ISTANBUL

A GOLDENHORN FERRY TRIP

TURKIYE PHOTOS ↓

LAODICEA-DENIZLI

ARA GULER'S APHRODISIAS

BEYPAZARI HOUSES

YEDI GÖLLER

ANKARA'da GEZINTILER

AYVALIK- CUNDA

KONYA

UMURBEY BAYAR ANIT MEZAR

BURSA

BURSA KULLIYE VE TURBELER

BODRUM

CAPPADOCIA

URFA

KAS,KALKAN,DEMRE

ALANYA

DALYAN VIDEO

DALYAN, GOCEK, FETHIYE

ANKARA

TWIN BEAUTIES/IKIZGUZELLE

PHOTOS USA ↓

PHILADELPHIA

BOSTON

CHICAGO

CHICAGO LAKE FRONT

LAKE MEAD,NEVADA

LAS VEGAS

INDIANAPOLIS

SANFRANSISCO AND MONTERY

SAN ANTONIO, TEXAS

San Diego

NEW ORLEANS

NEW YORK

PENNSTATE

WALKING THE TRAIL

FLAG RAISING IN COLUMBUS

WORLD PHOTOS

PARIS

LONDON 1967

ITALIA

DUSSELDORF 1956

SAREJEVO

ATATURK'S BIRTHPLACEHOUSE

KAVALA, GREECE

ISLAND OF RHODES

A GLIMPSE OF IRAN

INDIA/NEPAL

CARIBBEAN ISLANDS

PRESIDENTS & KINGS TOMBS

DARFUR/SUDAN

YOU TUBE

I-FOOD

BAKI USTA'S DENIZLI KEBAB

ISTANBULLITE'S FOOD

STREET FOOD

NOSTALGIC SICILY'S PIZZA

GOLDEN CORRAL COLUMBUS

CAFE ISTANBUL

ANNE'S COOK BOOK

I-BLOG

TURKS AT UNION CEMETERY

SBF YEARS 1965-1969

WINTER IN ISTANBUL

DUVAR YAZILARI

POSITIVE THOUGHT OFTHEDAY

MY CINEMA

ART WORK

Translate
Bookmark and Share
 
YAVUZ SULTAN SELİM CAMİİ VE ASPAR SARNICI
 
ÇARŞAMBA SEMTİ VE ASPAR SARNIÇI
 
CUKURBOSTAN ASPAR SARNICI
YAVUZ SULTAN SELIM CAMII

Çarşamba semti  Fatih Belediyesinde İstanbulun 5. tepesinin hudutları içinde 20-30 bin kişinin yaşadığı bir semt.  Adını Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fetih ettikten sonra buraya yerleştirdiği Trabzonun Çarşamba kazasından gelen göçmenlerden aldığı söyleniyor. Bizans imparatoru I. Leon zamanında buraya bir açık hava sarnıcı yaptırılmış. Bizanslılar  buraya kare bahçe anlamına Xerokipion demişler. M.S. 459 -460 yılları arasında yapıldığı tahmin edilen sarnıca  İmparator Leon ilk önceleri çok sevdiği Got Generali Aspar’ın adını veriyor ama sonra bilinmeyen bir nedenle Aspar’ı idam ettiriyor.

Aspar Sarnıç’ı Bizans’ın su ihtiyacını karşılamak için kurulan dört açık hava sarnıcından biri. Diğer sarnıçlar: Karagümrük’de Vefa futbol takımının futbol sahası olarak kullanılan Aetius Sarnıcı, Bakırköy’deki Fil Damı Sarnıcı ve Altı Mermer semtlerinde ki sarnıçlar.  Osmanlıların akar olmayan suya itibar etmediği malum. Belki bir zaman Yerebatan Sarnıcın da olduğu gibi  Aspar sarnıcında da duran suyu bahçe sulamak üzere kullanmışlar, sonra su kurumuş ama altındaki mümbit toprakta sebze ve meyve yetiştirilmeye başlanmış 1540 yılında İstanbul’a gelip De Bosporo adlı kitabı ile Boğaziçini dünya’ya tanıtan gezgin yazar Petrius Gyllius, bu sarnıcın yerinde bahçelerin olduğunu yazmış.  Zamanla Osmanlı insanı sarnıcın dört bir tarafına evler yapıp yerleşmeye başlamışlar ve Bizansın “kare bahçesi”ne “Çukur Bostan” denmeye başlanmış. Her Çarşamba burada pazar kurulup Çukur Bostanın zerzevatı Fatih bölgesinde yaşayan ahaliye satışa sunulmuş, kimine göre de semt adını bu pazardan almış.

Fatih bölgesindeki  Sultan Selim Camii yakınındaki  Çarşamba semti İstanbul’un tartışmasız en muhafazakar semti. Buraya Türkiye’nin Suudi Arabistan’ı, ya da İran’ı diyenler olduğu gibi Balat ve Fener’dek’i kiliseler ve sinagogların yakınlığı nedeniyle “Küçük Kudüs” diyenler de var. Gazeteler de burası ile ilgili okuduğum yazılarda semt de “kapalı” olmayanlara ev kiralanmadığı, bu semte mini eteğin henüz giremediği, erkeklerin cübbe ve takke ile, kadınların çarşafla dolaştığı söyleniyordu. Çoğu Nakşibendi Tarikatının bir kolu olan İsmail Ağa cemaatine bağlı olan mahalle sakinleri Fethiye Caddesindeki İsmail Ağa Camii’ne devam ediyorlar. Burada erkeklerin namaz kılarken takke yerine sarık kullandıkları söyleniyor. Çarşamba belki eskiden beri böyle idi  ama günümüzdeki siyasi ortamda burada yaşayanların kendilerini daha rahat hissettikleri ve mahalle içinde kendilerine özgü kurallar koyup uyguladıkları ve kimsenin de buna karışmadığı anlaşılıyor.

Yavuz Sultan Selim Camiine gitmek için otobüs’den indik, caminin minaresini hedef alarak  ara sokaklardan yürüyoruz. Yolun solunda ilerde görülen camiye kadar uzanan duvarlar ve duvarların üstünde demir  parmaklıklar var. Aşağıda, belki yirmi metre aşağıda, dört köşe kare şeklinde devasa bir çukur, çukurun için de de bir park var. Evet burası Bizans’ın ünlü  Xerokipion’u ya da Osmanlı’nın Çukurbostanı Aspar Sarnıcı. Sarnıcın iç duvarları sur duvarları gibi taştan ve hala ayakta. Karşı cephe de Çarşamba mahallesinin çoğu dört katlı bir birine yapışık evleri, evlerin arkasında İsmail Ağa camiinin minaresinin ucu gözüküyor. Parkın içi İ.B.B.* “ alameti farika”sı parklardan biri. Cetvel ve pergelle çizilmiş beton yollar, daireler, üçgenler, dikdörtgenler, çim tarhları, çimlerin üzerinde yapay eşek, zebra ve kuğular, havuzlar, çocuk bahçeleri, halı futbol sahaları, basket potalar, gölgelikler altında beton üstünde piknik masaları, asker gibi yan yana sıralanmış banklar,hepsinin üzerinde “bunu biz yaptık” dercesine boydan boya asılmış küçük Türk ve  İ.B.B.  bayrakları. Bir alana konulan  bin objenin kalabalıklığı içinde mumla aranan doğa ile insanın uyumu.

“Kim bilir burada eskiden bostanlar varken ve pazarlar kurulurken manzarası ne kadar daha güzeldi diyorum”  Selçuk’a. Gülümsüyor, “ Abi bak” diyor solumuzda ki duvarının üzerindeki bir ilanı göstererek”. Arapça ve Türkçe yazılmış  ilanı okuyorum.  “Essalmü  Alleyküm “diye başlıyor ilan, Eyüp-Feshane’de açılacak, Arapça ve türkçe ( Türkçe küçük harfle) öğretecek bir ana okulunun kayıt işlemleri için bilgi veriyor. Ana okulunda Arapça öğreten bir okul ! “Burası Türkiye Cumhuriyeti mi yoksa bir Arap ülkesi mi ?” diye birbirimize soruyoruz, başımızı iki yana sallayarak. Sonra taş yoldan türbelerin olduğu bölümden caminin bahçesine giriyoruz.

*Istanbul Büyük Şehir Belediyesi

 
 
YAVUZ SULTAN SELİM CAMİİ
 
Image: 
 

Yavuz Sultan Selim Camii selatin* camileri içinde Fatih Camiinden sonra yapılan ikinci camidir. Yapımına Yavuz Sultan Selim zamanında başlanılan cami, onun ölümü üzerine 1527 yılında oğlu Kanuni Sultan Süleyman tarafından tamamlatılmıştır. Mimarının Acem Ali olduğu söylenirse de Evliya Çelebi  bu caminin Mimar Sinanın eseri olduğunu söyler. Ne var ki Mimar Sinanın eserlerini gösteren kaynaklarda Yavuz Selim camiinin adı geçmez. Hiç bir kaynağa dayanmayan benim tahminime göre de, belki Sultan Selim zamanında caminin yapımına Mimar Ali tarafından başlanmış, padişahın ölümü üzerine inşaat yarıda kalmış, sonrada Sultan Süleyman’ın emriyle  Mimar Sinan tarafından tamamlanmıştır. Her kim inşa etmişse gerçekten İstanbul’un en güzel camilerinden birini yapmıştır.

Caminin avlusuna üç ayrı kapıdan giriliyor: Türbe Kapısı, Çarşı Kapısı ve Kırk Merdiven Kapısı. İlk iki kapı sarnıç tarafında, diğer kapı ise Haliç tarafındaki  uçurum veya merdiven denilen tarafta. Buradan aşağıya dik bir yokuşla parke taşlı yol ve merdivenlerden Balat’a iniyorsunuz. Caminin çarşı tarafındaki cephesinde birer şerefeli iki minare var. Şerefelerin alt ve korkuluk bölümleri taş oymacılığının Sultan Ahmet Cami minarelerine benzer güzel birer örneği. Caminin avlusu ve gövdesi beyaz mermer ve granit taşlardan yapılmış . Avludaki mermer sütunlar sanki yeni temizlenmiş gibi bembeyaz, revakların kemerli  kısımları pembe beyaz taşlarla çemberlenmiş, avlu pencerelerinin üzerlerinde de iznik çinilerinin mavi yeşil karışımı en güzel örnekleri ile bezenmiş. Avlunun ortasında gene beyaz mermerden yapılmış sekiz sütunlu ve on sekiz musluklu bir şadırvan var. Oktagon şekindeki şadırvanın su havuzu da mermerden ve üzerinde  yeşil  bir şemsiyeye benzeyen altın mızraklı bir kubbesi var.

Caminin içi de dışarıdaki sarnıç gibi kare şeklinde, karenin her köşesinde dört tane kubbeli oda var, eski zamanda buraya misafir gelen şeyhlerin ağırlanması için yapılmış. Caminin içine girince içerinin aydınlığından insanın içi açılıyor. Duvarlarda sonsuz  bir beyazlık içinde kaleydoskop’un içinde oynaşan renkler gibi kemerli pencereler, kubbe de ise iznik çinilerinin şeffafına benzeyen vitreyler ile kaplı daha küçük pencereler var. Kubbeden inen kandil çemberinin etrafında yüzlerce cam kavanoz içinde ışıldayan ampuller ve çemberin tam ortasında bir sultan kavuğuna benzer ya da dev bir topacı andıran kristal bir avize asılı. Minberin yanında iki insan boyunda dev pirinç mumluklar, tahta oymacılığının zirve yaptığı tahta kapılar ve yerde açık bej renginde bir halı: üzeri iznik çinilerinden esinlenmiş tren rayları gibi çizgilerle boydan boya kaplanmış.


*Osmanlı Sultanlarının yaptırdıkları ya da onlara ithaf edilen camiler (Imperial Mosques)

 
Arapca egitim veren Ana Okulu ilani
Parmakliklar arkasinda Halic seyri
Cami avlusunda hatira fofograflari cekenler
 

Camiden dışarıya, avluya çıktık . Hafta içi,namaz vakti de değil, içeride namaz kılıp dua eden  yalnız üç kişi vardı. Şadırvanın yanında uzunca top sakallı bir adam elinde tespih yerine cep telefonu ile  internet de dolaşıyor ya da mesaj atıyor. Adamın üzerinde uzun bir cübbe ve siyah bir takke var. Dışarıya bahçe kısmına çıkıyoruz. Buradaki çam ağaçları ve gül kümeleri ile sülü çim tarhları son derece bakımlı. Çim tarhlarının içinde bir levha : Parka hayvan giremez, Fatih Belediyesi. Duvar kenarına bir Mopet park edilmiş, yanında orta yaşlı bir adam bir pencere çerçevesini  tamir ediyor. Bahçe duvarlarında ki mermer pencere eşiklerinin yanında kara çarşaflı iki genç kız bir birlerinin fotoğraflarını çekiyorlar. Facebook da gençlerin yaptığı gibi ayaklarını uzatarak, ellerini bellerine koyarak ve gülümseyerek. Cami bahçesinin Kırk Merdiven bölümüne yürüyoruz. Aşağısı uçurum, ayağınız kaysa  evlerin damına düşersiniz. Alçak bir duvarla çevrelemişler bahçenin bu bölümü nü, üzerinde de demir parmaklıklar var, Haliç’in manzarası kapanmasın diye. Kara çarşaflı iki kadın bir  bank’ın üzerine oturmuşlar, demir parmaklıklar arasından Haliç’i seyrediyorlar. Başına kapüşon’u çekmiş  arkasını Haliç’e vermiş bir genç duvara oturmuş ters tarafa bakıyor. Kırk merdivenin duvarına çıkıyorum, Haliç manzarasının fotoğraflarını çekmek için. Ama aşağıdaki evler daha da ilginç geliyor, kırmızı kiremitli damlar, iplere asılmış rengarenk çamaşırlar, çanak antenler hortumlar, çöpler, siyah beyaz olmayan Ara Güler fotoğrafları gibi.


 
YAVUZ SULTAN SELİM, I. ABDÜLMECİT, HAFSE AYŞE SULTAN, FATMA SULTAN VE ŞEHZADELER TÜRBELERİ
Image: 
 

İstanbul’da tarihi yerler içinde türbelerin özel bir yeri vardır. Aşağı yukarı her caminin yanında bir hazire ve bir çokunun yakınında da bir türbe bulunur.  “Hazire”: cami, mescit, külliye gibi yerlerin bahçesine ya da hemen yanı başına yapılan ve etrafı parmaklıklarla çevrili olan mezarlıklara verilen addır. Bu gibi ibadet yerleri ve külliyeleri yaptıranlar öldükten sonra bu eserlerin bahçesine kıble yönüne gömülüyorlar. Bunların genellikle üzerinde bir türbesi veya açık havada mermerden bir sandukası oluyor.  Daha sonra bu kişinin ailesinden ölenler de, bu türbenin yanına gömüldükçe burası bir mezarlık halini alıyor. Türbe içindeki sandukalar mezarın üzerine konulan sembolik tahta yapılar. Bunlar genellikle yeşil renkte bir çuha ile kaplanıyor, üzerine dini ayetler yazılan örtüler konuluyor ve baş kısmına altında yatan kişinin erkek ya da kadın olmasına göre bir sarık veya tülbent konuluyor. İslam adetlerini göre türbelere adak adamak, çaput bağlamak ve ölenden dua ile bir şey talep etmek geçerli değil.Yalnız türbedeki yatırın ruhuna bir dua okumak yeterli.


 
TÜRBELERDEKİ TANITICI LEVHALAR
 
 

İstanbul’da Osmanlı Sultanları, şehzadeler, paşalar, ulema ve din adamlarının yattığı 120 ye yakın belli başlı türbe var. Bu türbelerin 72 si Fatih Belediyesinin sınırları içinde ve çoğu da Ayasofya’dan Edirnekapı’ya kadar uzanan Divan Yolu, onun uzantıları ve ara yolları üzerinde. Yavuz Sultan Selim Camiinin bahçesinde de üç ayrı türbe var : en başta Yavuz Sultan Selim'in türbesi,yanında Şehzadeler türbesi** ve en sonda Sultan I. Abdülmecit'in türbesi. Biz de bu türbeleri tek tek ziyaret ettik. Bu türbeleri size anlatmak yerine, çoğu türbe de olan, yatırın hayatı ile ilgili bilgileri içeren levhaları buraya nakletmeyi ve türbelerin fotoğraflarını koymayı tercih ettim.

Türbeleri gezdikten sonra cami bahçesinin kırk merdiven kapısından dışarı çıktık ve dik yokuştan aşağıya Balat’a doğru inmeye başladık. Gezi haritamızda:  Kırmızı Mektep, Heraclius surları ve yol üzerinde karşılaşacağımız türbeler vardı.

  Cem Özmeral

8 Ocak, 2014

Dublin, Ohio



 
  * www.türbeler.org
** Yavuz Sultan Selim'in kızları Hafize Ayşe Sultan, Hatice Sultan ve Kanuni Sultan Süleyman'ın şehzadelerinden Abdullah, Mahmut ve Muratt

 
BACK TO TOP/EN BASA
NEXT/BIR SONRAKI
BACK HOME/ANA SAYFA

                                                                                        

                                                                                                       Page copy protected against web site content infringement by Copyscape  

                           
                                                                                              ©2022.All rights reserved        

Website powered by Network Solutions®